Share

Llyffant dafadennog

Er gwaethaf ei ddafadennau a'i gysylltiadau hynafol â gwrachod, mae'r llyffant dafadennog yn ffrind i arddwyr, gan sugno gwlithod a malwod. Mae'n enwog am fudo ar raddfa fawr i'w byllau magu.

Enw gwyddonol

Bufo bufo

Pryd i'w gweld

Chwefror i Hydref

Species information

Ystadegau

Chwefror i Hydref
Hyd: 8 i 13cm
Pwysau: hyd at 80g
Oes ar gyfartaledd: hyd at 4 blynedd

Statws cadwraethol

Wedi'i warchod yn y DU o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981. Rhywogaeth Flaenoriaeth o dan Fframwaith Bioamrywiaeth Ôl-2010 y DU.

Ynghylch

Mae llyffantod dafadennog yn amffibiaid, gan fagu mewn pyllau yn ystod y gwanwyn a threulio llawer o weddill y flwyddyn yn bwydo mewn coetir, gerddi, gwrychoedd a glaswelltir twmpathog. Maen nhw’n gaeafgysgu, yn aml o dan bentyrrau o foncyffion, cerrig neu hyd yn oed mewn hen botiau blodau!

Mae llyffantod dafadennog yn enwog am eu mudo torfol yn ôl i'w pyllau magu ar nosweithiau cynnes, llaith cyntaf y flwyddyn, tua Dydd Gŵyl San Ffolant yn aml. Mae llyffantod dafadennog yn tueddu i fagu mewn pyllau mwy a dyfnach na brogaod. Mae penbyliaid llyffantod dafadennog yn cynnwys tocsinau sy'n eu gwneud yn annymunol i ysglyfaethwyr eu bwyta, gan alluogi iddyn nhw oroesi mewn pyllau dwfn sy'n cynnwys pysgod, a fyddai'n bwyta penbyliaid brogaod. Mae llyffantod dafadennog llawn dwf yn cynnwys y tocsinau yma hefyd, wedi'u storio yn chwarennau eu croen.

Mae llyffantod dafadennog yn bwydo ar wlithod, malwod ac infertebrata eraill yn bennaf, ond rydyn ni’n gwybod am lyffantod dafadennog mwy sydd wedi bwyta nadroedd defaid a nadroedd y gwair bach, a llygod yr ŷd hyd yn oed.

Sut i'w hadnabod

Mae gan y llyffant dafadennog groen lliw brown olewydd, dafadennog, llygaid copr a choesau ôl byr. Mae'n cerdded yn hytrach na hopian, ac yn dodwy ei rifft mewn llinynnau hir o amgylch planhigion dyfrol, gyda dwy res o wyau fesul llinyn.

Dosbarthiad

I'w gael ym mhobman bron, ac eithrio ynysoedd yr Alban, Gogledd Iwerddon, Ynys Manaw, Ynysoedd Sili a'r rhan fwyaf o Ynysoedd y Sianel.

Roeddech chi yn gwybod?

Mae ein dinasoedd a'n trefi ni’n llawn bygythiad i lyffantod dafadennog; mae ffyrdd prysur yn rhwystro llwybrau mudo yn aml, gan ei gwneud yn anodd iddyn nhw gyrraedd eu pyllau magu. Amcangyfrifir bod 20 tunnell o lyffantod anlwcus yn cael eu lladd ar ffyrdd y DU bob blwyddyn. Os ydym yn gwybod bod mwy na 1,000 o lyffantod yn neidio ar draws ffordd mewn lleoliad penodol, mae’n cael ei alw’n 'groesfan llyffantod'. Ar nosweithiau addas ar gyfer mudo, mae grwpiau gwirfoddol (sy’n cael eu galw’n 'oruchwylwyr llyffantod') yn ymgynnull yn y lleoliadau yma i helpu'r llyffantod i groesi'r ffordd yn ddiogel.