Cyngor defnyddiol wrth ymweld â'n gwarchodfeydd natur ni

Three volunteers walking towards camera along a boardwalk in a wetland

© NWWT

Cyngor defnyddiol wrth ymweld â'n gwarchodfeydd natur ni

Mae pob un o’n 35 o warchodfeydd natur yn unigryw

Mae ein gwarchodfeydd natur ni’n gartref i blanhigion ac anifeiliaid cyffredin a phrin sydd ddim efallai’n bodoli yn unman arall yng Ngogledd Cymru. Mae'r planhigion a'r anifeiliaid yma’n agored i niwed oherwydd y tarfu lleiaf hyd yn oed. Gall fod yn anodd deall effaith enfawr ‘rhyw darfu bach’ o’r fath, ond mae’n lleihau cyfradd goroesi cymaint o rywogaethau yn sylweddol.

Hyd yn oed os nad ydych chi'n meddwl eich bod chi'n achosi difrod, efallai bod eich gweithredoedd yn gwneud hynny.

Protecting our special places

Our nature reserves support both common and rare plants and animals that may not exist anywhere else in North Wales.  These plants and animals are vulnerable to even the smallest disturbance. The huge impact of such ‘small disturbance’ can be difficult to comprehend, but they significantly reduce the survival rate of so many species.

Human-induced disturbance (including dogs) can have a significant negative effect on breeding success in many species, by causing nest abandonment, increased predation and significant energy loss. The cumulative effect of very small amounts of stress can have a devastating (often unseen) impact on wildlife.  

Even if you don’t think you are causing damage, your actions could be. 

Common lizard

© Vaughn Matthews

Mae sawl rhywogaeth yn agored i niwed o hyd yn oed y lefelau lleiaf o darfu, gan gynnwys y fadfall.

Gall tarfu a achosir gan bobl (gan gynnwys cŵn) gael effaith negyddol sylweddol ar lwyddiant magu llawer o rywogaethau, drwy arwain at adael nyth, mwy o ysglyfaethu a cholli egni sylweddol.

Gall effaith gronnol ychydig bach o straen ar y tro gael effaith ddinistriol (cudd yn aml) ar fywyd gwyllt.

We understand that you want to avoid disturbing wildlife and we want to support you. So how can you help?

  • Follow the Countryside Code
  • Help Stop the Spread of non-native invasive species by following the three simple biosecurity steps of Check / Clean / Dry every time you are out in the countryside.
  • Take your litter home - leave no trace of your visit
  • Do not light fires or BBQs

Diogelu ein Llefydd Arbennig

Mae’r cyhoedd yn ymweld yn rheolaidd â’n holl warchodfeydd natur ni, gan gynnwys cerddwyr, pobl sy’n hoff o fywyd gwyllt, teuluoedd, plant a grwpiau ysgol ... ac mae croeso i bawb!

Drwy ymweld ag un o’n gwarchodfeydd ni, rydych chi eisoes yn dangos eich gwerthfawrogiad o’r llefydd arbennig yma – helpwch ni i’w diogelu nhw nawr ac ar gyfer y dyfodol.

O bryd i'w gilydd, gall materion fel tarfu ar rywogaethau arbennig neu reoli da byw olygu bod rhaid i ni wahardd ymwelwyr a'u hanifeiliaid anwes o ran o warchodfa. Cadwch lygad am yr holl arwyddion yn ein gwarchodfeydd ni a chadwch at y gorchmynion!

Rydyn ni’n deall eich bod chi eisiau osgoi tarfu ar fywyd gwyllt ac rydyn ni’n eich cefnogi chi. Felly sut gallwch chi helpu?

Cadwch eich ci ar dennyn

Osgowch ddefnyddio tennyn sy’n ymestyn neu dennyn hir i leihau gofid. Os yw eich ci yn crwydro oddi ar y llwybr, bydd yn tarfu ar fywyd gwyllt.

Yn rhai o’n gwarchodfeydd ni, efallai y byddwn yn creu ardaloedd lle mae’n bosibl gadael i’ch ci ymarfer oddi ar ei dennyn. Cadwch lygad am yr arwyddion yma, a pheidiwch â gadael i’ch ci redeg yn rhydd oni bai eich bod yn gweld yr arwyddion.

Peter Cairns/2020VISION

Peter Cairns/2020VISION

Byddwch yn ymwybodol o anifeiliaid pori a bywyd gwyllt tymhorol

  • Mae glaswelltiroedd, gwlybdiroedd a choetiroedd i gyd yn gartref i fywyd gwyllt a all fod yn nythu neu'n gorffwys ar y ddaear neu'n agos ati drwy gydol y flwyddyn.
  • Mae rhai o'n safleoedd ni a’r tir cyfagos yn gartref i wartheg, merlod a defaid. Gall beiciau, pobl a chŵn darfu ar dda byw, gan arwain at straen, anafiadau difrifol ac (yn amlach nag ydyn ni’n sylweddoli) marwolaeth anifeiliaid sy’n pori.
  • Cofiwch, gall eich gweithredoedd chi effeithio ar fywydau a bywoliaeth pobl eraill.
  • Mae llawer o'n gwarchodfeydd natur ni’n cael eu rheoli gyda help anifeiliaid sy'n pori ar rai adegau o'r flwyddyn. Cadwch bellter da oddi wrth dda byw a gwnewch yn siŵr eich bod yn gadael giatiau fel rydych yn dod o hyd iddynt.
  • Os bydd gwartheg yn dod atoch chi mewn ffordd fygythiol, rhyddhewch eich ci er eich diogelwch chi a'ch ci.
Snipe

Snipe © Margaret Holland

Mae’r gïach cyffredin yn un o’r llu o rywogaethau o adar sydd i’w cael yn bwydo ar gynefinoedd gwlybdir yn ystod misoedd y gaeaf

Glanhewch ar ôl eich ci bob amser

Oeddech chi'n gwybod bod baw cŵn yn achosi problemau enfawr i fywyd gwyllt?               

  • Mae'r cynnydd mewn maethynnau’n effeithio ar dyfiant planhigion, gan fygwth rhywogaethau pwysig a'r cynefinoedd ehangach maen nhw’n byw ynddynt.
  • Gall baw ci lygru porfa ac achosi afiechydon mewn da byw. Mae'r afiechydon hyn yn achosi erthylu mewn gwartheg ac afiechydon niwrolegol mewn defaid – ac, yn aml, marwolaeth.
  • Mae baw ci hefyd yn achosi perygl difrifol i bobl. Pan fydd staff a gwirfoddolwyr yn torri llwybrau i'w cadw'n glir i ymwelwyr, gallant gael baw ci drostyn nhw i gyd, gan gynnwys yn eu llygaid.
  • Fel ymwelydd cyfrifol sy'n poeni am y warchodfa hon, rhowch eich gwastraff yn y bin addas agosaf neu ewch ag ef adref gyda chi i'w waredu. 
cows

Belted Galloways at Eithinog Nature Reserve © Chris Wynne

Peidiwch â gadael i'ch ci fynd i mewn i byllau, afonydd neu gyrff dŵr eraill

  • Mae'r ymddygiad yma’n achosi tarfu enfawr mewn ac o amgylch ardaloedd o ddŵr agored.
  • Mae'n cynyddu'r risg o drosglwyddo planhigion ymledol a niweidiol, yn ogystal ag afiechydon fel Ranafeirws, o un ardal i un arall.
  • Mae pryfleiddiaid sydd i’w cael mewn cynhyrchion chwain a throgod ar gyfer cŵn yn wenwynig iawn i bob pryf ac infertebrata dyfrol. Gall un dos ladd miliynau!
  • Mae rhai pyllau'n dueddol o ddioddef o algâu gwyrddlas gwenwynig, a all fod yn angheuol i gŵn os cânt eu llyncu.
Dog swimming

Dog swimming © Peter Cairns/2020VISION