Ynghylch

Fel mae'r enw'n awgrymu, mae britheg y gors i'w chanfod yn aml mewn mannau gwlyb a chorsiog, fel dolydd llaith, ond mae i'w gweld hefyd mewn amrywiaeth o gynefinoedd eraill lle mae digon o haul a thamaid y cythraul i'r lindys fwydo arno. Tamaid y cythraul yw'r planhigyn bwyd mae’n ei ffafrio, ond weithiau bydd yn bwyta clafrllys y maes neu'r clafrllys bach.

Mae'r glöynnod byw yn eu llawn dwf yn dechrau ymddangos ym mis Mai fel arfer ac mae posib eu gweld yn hedfan tan yr haf. Bydd y gwrywod yn sefydlu tiriogaethau bychain, yn clwydo ar goesynnau blodau neu laswellt ac yn rhuthro i fyny i gwrdd ag unrhyw löynnod byw sy'n mynd heibio yn y gobaith o ddod o hyd i fenyw. Unwaith y bydd benyw wedi paru, bydd yn chwilio am blanhigyn bwyd addas ac yn dodwy clwstwr mawr o wyau ar ochr isaf deilen - gall y clystyrau gynnwys mwy na 300 o wyau!

Mae'r wyau'n deor ar ôl ychydig wythnosau ac mae'r lindys bach yn troelli gwe sidan, gan rwymo dail y planhigyn bwyd gyda’i gilydd. Maen nhw’n byw yn gymunedol yn y gweoedd yma, gan fwydo ar y dail. Ar ddiwedd yr haf, maen nhw'n gwneud gwe gymunedol newydd i dreulio'r gaeaf ynddi. Byddant yn dod allan o'r we tua mis Mawrth i ddal ati i fwydo, cyn chwileru’n grysalis lliwgar sy'n hongian o blanhigyn.

Britheg y gors yw un o’n glöynnod byw ni sy’n wynebu’r bygythiad mwyaf, ar ôl dioddef dirywiad difrifol yn ystod y degawdau diwethaf yn y DU ac yn ehangach yn Ewrop. Gall poblogaethau lleol amrywio’n fawr o flwyddyn i flwyddyn, yn dibynnu ar y tywydd, y bwyd sydd ar gael a nifer y gwenyn meirch parasitig sy’n defnyddio’r lindys fel lletywr i’w hepil eu hunain.