Helo! Mae cymaint wedi digwydd yn y prosiect ers i mi ysgrifennu ddiwethaf.

Mae gweithio gyda chymunedau lleol yn dod â’i lawenydd a’i heriau. Sut mae sicrhau bod eich neges yn cyrraedd y bobl iawn? Sut mae darparu digwyddiadau neu weithgareddau sy’n gynhwysol ac yn berthnasol? Sut mae sicrhau bod rhanddeiliaid yn cael eu clywed ac yn fodlon ar y gwaith sy’n cael ei wneud?

Mewn sawl ffordd, mae’n bleser pur cael cynfas gwag i weithio arno er mwyn cyflawni nodau’r prosiect; fodd bynnag, mae rheoli disgwyliadau, cadw at y dasg a chynnal digwyddiadau mewn modd amserol i gyd yn rhan annatod o’r broses gyfan ac mae angen meddwl yn ofalus amdanynt.

I ddechrau, treuliais lawer o amser yn siarad â phobl leol, yn crwydro’r ardal (sy’n serth iawn ar adegau... rydym yn ymestyn i fyny at y Carneddau), ac yn profi syniadau. Roeddwn i’n awyddus i sicrhau ein bod yn cyrraedd ystod eang o grwpiau oedran, gan ystyried ymgysylltu â phobl ar adegau sy’n gyfleus iddynt.

Croesawodd Pennaeth yr ysgol gynradd leol fi yn frwdfrydig iawn. O’r Pasg tan wyliau’r haf, gweithiais gyda Blwyddyn 5/6, ac ers mis Medi, rwyf wedi bod yn gweithio gyda Blwyddyn 3/4 bob bore Gwener. Mae fy sesiynau bob amser yn digwydd yn yr awyr agored ac yn ymarferol; mae’r plant wedi dysgu am fywyd gwyllt a garddio bwyd, wedi adeiladu gwesty i bryfed, dysgu am rywogaethau ymledol estron, gweld gwyfynod lleol, gosod twneli i olrhain llygod y cnau, adnabod coed lleol a chwrdd ag amrywiaeth o adar ysglyfaethus! Mae brwdfrydedd y plant wedi bod yn heintus, ac rwyf bob amser wrth fy modd pan fyddant yn fy nghydnabod yn y maes chwarae lleol!

Yn ystod gwyliau’r ysgol, cynhaliom sesiynau “Dydd Mercher Gwyllt” a oedd yn boblogaidd iawn. Unwaith eto, gyda phwyslais ar fod yn yr awyr agored a gwneud gwaith ymarferol, buom yn archwilio sgiliau byw yn y gwyllt, gwneud papur, gwneud printiau a chreu celfyddyd sy’n ymwneud â bywyd gwyllt. Cafwyd adborth gwych gan rieni a phlant fel ei gilydd!

Ar ddyddiau Mawrth, rydym wedi bod yn datblygu ein Grŵp Gwirfoddolwyr yn raddol. Mae craidd bach o drigolion lleol yn rhan ohono bellach, ac yn aml mae pobl eraill sy’n dod yn rheolaidd o ardaloedd ychydig ymhellach i ffwrdd yn ymuno â ni. Rydym wedi llwyddo i gyflawni gwaith sy’n wirioneddol drawiadol; Rydym wedi bod yn tynnu balsam yr Himalaya i greu “parth byffer” o amgylch Coed Dolgarrog (gwaith sy’n parhau), yn adeiladu grisiau a waliau cynnal ar y llwybr uwchben y Gerddi Coffa (sydd bellach yn llwybr llawer mwy amlwg ac haws i gerdded arno), yn gosod gwrychoedd, ac yn tynnu rhywogaethau ymledol diangen – fel llawryf ceirios, cotoneaster a buddleia – mewn mannau penodol (darparwyd hyfforddiant achrededig ar ddefnyddio chwynladdwyr, o dan y categorïau PO1/PO6, i 4 gwirfoddolwr). Mae llawer mwy i’w wneud o hyd, a bydd y sesiynau gwaith yn parhau trwy gydol y flwyddyn.

Rydym wedi cynnal sesiynau celf a chrefft sy’n ymwneud â bywyd gwyllt ar gyfer oedolion, dros y penwythnosau ac yn y nosweithiau. Roedd y rhain yn cynnwys gwneud papur o balsam yr Himalaya (ai dyma’r tro cyntaf i hyn ddigwydd yn y byd?), creu printiau cyanoteip, celf tirlun, a gwneud rhaffau a llifynnau o ddeunyddiau naturiol.

Dros y penwythnosau, rydym wedi trefnu teithiau cerdded – yn canolbwyntio ar glychau’r gog a hanes lleol, yn nodi agor llwybrau sydd newydd gael eu gwella, ac yn cynnwys taith gerdded uwch i fyny gyda warden lleol y Carneddau o’r Parc Cenedlaethol. Rydym yn bwriadu parhau â’r rhain fel digwyddiadau rheolaidd.

Mewn cydweithrediad â’r grŵp garddio lleol, llwyddasom i helpu i sicrhau estyniad i’w grant “Cadwch Gymru’n Daclus” (Keep Wales Tidy). Arweiniodd hyn at greu gwely plannu uchel ychwanegol, sied, ac ail dwnnel polythen. Wrth i’r nosweithiau dywyllu a’r ardd gael ei pharatoi ar gyfer y gaeaf, rydym wedi trefnu cyfres o sgyrsiau nosweithiol misol ar amrywiaeth o bynciau. Mae’r rhain yn cynnwys ecoleg a phwysigrwydd Coed Dolgarrog, y gwaith i achub y goeden aethnen frodorol, ac astudiaethau lleol ar lygod y cnau.

Mae digwyddiadau cymunedol mwy wedi cynnwys nosweithiau lle daeth pobl leol ynghyd i “Dynnu (balsam) am Bitsa”, yn ogystal â digwyddiad penwythnos “Y Werddon Bentrefol” (The Village Green). Yn ystod y digwyddiad hwnnw, gwnaethom osod arddangosfa ffotograffig o’r prosiect hyd yma, trefnu trap gwyfynod a gweithgareddau i blant, ac arwain taith gerdded i agor “Traciau 1 a 2” yn swyddogol.

Bydd gennym raglen ddigwyddiadau tymhorol tan fis Mawrth 2028; felly, os ydych chi’n byw yn yr ardal ac yn dymuno cymryd rhan, cysylltwch â mi. Edrychaf ymlaen at eich cyfarfod yn fuan!