Comisiwn celf yn dathlu Corsydd Ynys Môn yn lansiad arddangosfa Effaith

Comisiwn celf yn dathlu Corsydd Ynys Môn yn lansiad arddangosfa Effaith

Mae gwaith celf sydd wedi’i gomisiynu o’r newydd sy'n tynnu sylw at dreftadaeth a phwysigrwydd ecolegol corsydd Ynys Môn wedi cael ei ddatgelu fel rhan o arddangosfa 'Effaith' Celfyddydau Anabledd Cymru yn Galeri, Caernarfon. Wedi'i gomisiynu drwy brosiect Corsydd Calon Môn, dan arweiniad Ymddiriedolaeth Natur Gogledd Cymru, mae'r darn yn rhan o fenter i gysylltu cymunedau ag arwyddocâd naturiol a diwylliannol y tirweddau gwlybdir prin yma.

Mae'r gwaith celf, sydd wedi’i greu gan yr artist lleol Catherine Taylor Parry, wedi cael ei ysbrydoli gan haenau o fawn ac elfennau sy'n adlewyrchu straeon a chymeriad corsydd Ynys Môn. Mae'r rhain yn cynnwys darluniau o blanhigion gwlithlys, gwiberod, a chyfeiriadau at wneuthurwr oriorau a fu unwaith yn byw ar un o'r safleoedd. Mae'r paentiad yn dal amrywiaeth a threftadaeth y corsydd a gefnogir gan brosiect partneriaeth Corsydd Calon Môn, sy'n anelu at amddiffyn corsydd Ynys Môn a dathlu eu treftadaeth ddiwylliannol ac ecolegol gyfoethog.

Image of Cors Goch Nature Reserve

The fens at Cors Goch Nature Reserve © Roy and Tracy Briggs

Yn ogystal ag anrhydeddu eu hanes, mae partneriaeth Corsydd Calon Môn yn gweithio i ddiogelu dyfodol Corsydd Ynys Môn. Un elfen allweddol o hyn yw codi ymwybyddiaeth o ba mor bwysig yw safleoedd y Corsydd i bobl, byd natur ac yn y frwydr yn erbyn newid hinsawdd byd-eang. Fel rhan o'r comisiwn, bu Ymddiriedolaeth Natur Gogledd Cymru yn gweithio gyda sefydliad Celfyddydau Anabledd Cymru i nodi rhwystrau mynediad yn y gwarchodfeydd ac i greu dogfennau mynediad a fydd yn helpu pobl sydd eisiau ymweld â'r safleoedd i wneud dewisiadau doeth. Bydd y gwaith hwn hefyd yn helpu i siapio’r cynlluniau ar gyfer rheoli a cynnal a chadw safleoedd y corsydd yn y dyfodol.

Bydd Effaith: Arddangosfa Deithiol Genedlaethol Celfyddydau Anabledd Cymru (2025–26) yn aros yn Galeri, Caernarfon tan fis Ebrill cyn teithio i leoliadau ledled Cymru, gyda Tŷ Pawb, Wrecsam ymhlith y lleoliadau nesaf. Mae Effaith yn arddangosfa sy'n dangos safbwyntiau pobl anabl ar un o faterion mwyaf brys ein hoes ni: yr argyfwng hinsawdd. Yn dilyn galwad agored, mae artistiaid anabl, b/Byddar a niwroamrywiol dethol wedi ymateb i themâu natur, tirwedd a chyfiawnder hinsawdd drwy lens anabledd.

Comissioned artist Catherine Taylor Parry and Corsydd Calon Mon project manager Neil Dunsire

Comissioned artist Catherine Taylor Parry and Corsydd Calon Mon project manager Neil Dunsire © NWWT

Dywedodd yr artist a gomisiynwyd, Catherine Taylor Parry:

“Mae comisiwn Corsydd Calon Môn wedi bod yn gyfle rhyfeddol i greu paentiad sy'n ymateb i rinweddau unigryw corsydd calchaidd Ynys Môn. Mae'r wybodaeth am hanes a bioamrywiaeth unigryw yr ardal a ddarparwyd gan dîm prosiect Corsydd Calon Môn wedi fy ngalluogi i greu darn sy'n adlewyrchu cymhlethdod a chyfoeth yr amgylchedd corsydd gwerthfawr a diddorol yma, ac mae hefyd wedi rhoi cyfle i mi archwilio ardal ddirgel nad oeddwn i’n gwybod amdani o'r blaen ar Ynys Môn.”

Dywedodd Neil Dunsire, Rheolwr Prosiect Corsydd Calon Môn gydag Ymddiriedolaeth Natur Gogledd Cymru:

“Mae gweithio gyda Cathryn a gyda CAC wedi bod yn brofiad gwych. Mae ymchwil Catherine i safleoedd y corsydd a'r manylion mae hi wedi llwyddo i'w rhannu drwy ei darn yn anhygoel. Nid oes llawer o bobl yn gwybod am y safleoedd gwerthfawr yma yng nghanol Ynys Môn a thrwy waith Catherine a thaith Effaith, rydyn ni’n gobeithio codi ymwybyddiaeth o'r safleoedd a'u harwyddocâd. Mae celf a chreadigrwydd yn rhan mor gryf o ddiwylliant Cymru, gan gysylltu pobl â'u hamgylchedd. Rydw i'n gobeithio y bydd darn Catherine yn ysbrydoli artistiaid eraill i gysylltu â'r llefydd hardd ac ysbrydoledig yma. Diolch yn fawr iawn i Catherine ac i Alan a phawb yn CAC wnaeth helpu i wneud hyn yn bosibl”.

Os hoffech chi gael gwybod mwy am ein gwaith ni i ddiogelu dyfodol Corsydd Ynys Môn, ewch i dudalen we prosiect Corsydd Calon Môn.