Rhiwledyn Nature Reserve

Rhiwledyn Nature Reserve © Lin Cummins

Silver studded blue butterfly

Silver studded blue butterfly © NWWT

Rock rose and wild thyme at Rhiwledyn Rob Booth

Rock rose and wild thyme at Rhiwledyn

Pyramidal orchid

Pyramidal orchid - Paul Lane

Chough

Chough © Mike Snelle

Gatekeeper(c) Philip Precey

Gatekeeper(c) Philip Precey

Dyma ardal fechan hyfryd ar y Gogarth gyda golygfeydd trawiadol o’r môr a bywyd gwyllt rhyfeddol y glaswelltir.

Lleoliad

Llandudno
Sir Conwy
LL30 3AY

OS Map Reference

SH813821
OS Explorer Map OL17
A static map of Rhiwledyn

Gwybod cyn i chi fynd

Maint
5 hectares

Pris mynediad

Na

Manylion parcio

Parciwch ar y promenâd a cherddwch i fyny at y fynedfa llwybr cyhoeddus

Anifeiliaid pori

Defaid, Hydref a Gaeaf

Llwybrau cerdded

Llwybrau anwastad, serth mewn mannau. Rhan o'r Llwybr Arfordir Gogledd Cymru

Mynediad

Mae Rhiwledyn yn safle serth gyda dringfeydd egnïol sy'n mynd yn llithrig iawn pan mae'n wlyb - mae'n syniad da gwysgo esgidiau priodol. Byddwch yn ymwybodol o'r peryglon sy'n gysylltiedig â chlogwyni, gan gynnwys creigiau'n cwympo a gollwng yn sydyn.

Cŵn

Ar dennyn

Pryd i ymweld

Amseroedd agor

Ar agor bob amser

Amser gorau i ymweld

Ddiwedd y Gwanwyn ac yn yr haf

Am dan y warchodfa

Blodau ac adar drycin y graig

Yn edrych i lawr am Landudno a draw am Fôr Iwerddon, mae ymweliad â’r warchodfa hon sy’n llawn calchfaen yn cynnig cyfleoedd i brofi bywyd gwyllt y tir a’r môr gyda’i gilydd. Mae blodau’r drain duon a’r eithin yn gefndir melyn a gwyn hyfryd yn ystod y gwanwyn ac yn gysgod i adar bach wrth iddynt adeiladu nythod a magu cywion yng nghanol eu canghennau pigog. Wrth i’r gwanwyn droi’n haf, mae’r blodau gwyllt sy’n llenwi’r glaswelltir yn fwrlwm o liw hefyd: melyn llachar rhosyn y graig yn gymysg â phinc a phorffor y teim gwyllt, y tegeirianau pigfain a’r tegeirianau brych cyffredin. Mae cwningod, sy’n dod allan o’u rhwydweithiau o dwnelau’n wyliadwrus, yn cynnig trefn bori gyson - gan helpu i gadw’r glaswellt yn fyr ac yn berffaith ar gyfer blodau gwyllt. Mae’r gwalch glas, yr hebog tramor a’r cudyll i’w gweld yn hela uwch ben y safle i gyd - does ryfedd bod y cwningod yn ofalus! Wrth i chi ddringo’n uwch, bydd sŵn adar y môr i’w glywed yn gliriach, gyda sain gyfarwydd gwylanod y penwaig yn cyfuno gyda chlwcian mwy anarferol adar drycin y graig sy’n nythu ar y clogwyni islaw. 

Glaswelltir sy’n cael ei bori gan ddefaid  

Mae defaid yn pori’r safle yn yr hydref a’r gaeaf, gan helpu i gadw lefelau nitrogen y pridd yn isel a lleihau’r gystadleuaeth rhwng y blodau gwyllt a’r prysgwydd neu’r glaswelltau mawr yn yr haf. Er bod y prysgwydd yma’n amrywiol a phwysig (yn cynnwys eithin, drain duon, celyn, meryw a choed prifet, sy’n darparu cysgod a bwyd i lawer o adar yn nythu), mae ei ledaeniad yn cael ei reoli er mwyn ei atal rhag tagu’r glaswelltir, ac mae’n cael ei docio a’i dorri ar gylchdro er mwyn cynnal y strwythur oedran amrywiol. Mae’r rhywogaethau anfrodorol, yn enwedig y creigafal, yn cael eu monitro a’u tynnu.  

Oeddech chi’n gwybod?

Mae’r allgraig sy’n sylfaen i Riwledyn wedi’i ffurfio o gwrel a chreaduriaid eraill y môr oedd yn byw yn y moroedd trofannol fwy na 320 miliwn o flynyddoedd yn ôl. Roedd haenau o’u gweddillion, a adeiladwyd dros amser, yn gorchuddio gwely’r môr ac yn troi’n ffosilau, gan ffurfio’r calchfaen llawn calsiwm rydych chi’n ei weld heddiw. 

Cyfarwyddiadau

Mae Rhiwledyn wedi'i lleoli tua 2 filltir i'r Dwyrain o Llandudno, ar yr Orme Fach. O Gyffordd 20 yr A55, cymerwch y B5115 tuag at Llandrillo-yn-Rhôs / Bae Penrhyn. Wrth ichi agosáu at Llandudno, edrychwch am Dafarn y Craigside ar y Chwith - mae rhywfaint o le parcio cyfyngedig ar gael i ymwelwyr wrth gefn yn y maes parcio uchaf (SH 812 821). I gyrraedd y warchodfa, croeswch y ffordd yn ofalus a cherddwch I'r dde am tua 150m ar hyd y ffordd nes i chi weld y giât i'r llwybr cyhoeddus a'r panel dehongli amlwg (SH 813 821).

Cysylltwch â ni

Rob Booth
Cyswllt ffôn: 01248 351541

Dynodiad amgylcheddol

SAC SSSI
Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig (SoDdGA)