Gweilch y Pysgod yn Brenig

DYDDIAU ALLAN

Gweilch y Pysgod yn Llyn Brenig

Osprey (c) Peter Cairns/2020Vision

Mae ein pâr ifanc o’r Alban wedi gadael y Brenig nawr ar gyfer eu mudo blynyddol, rydym yn gobeithio y byddant yn ôl yn y gwanwyn pan fydd nyth newydd wedi’i chodi yn barod ar gyfer pan ddônt yn ôl.

Yn anffodus, nid aeth eleni fel roeddem wedi gobeithio ar ôl y fandaliaeth i'w nyth ar y 1af o Fai ond arhosodd yr adar yn y Brenig drwy'r haf ac rydym yn gobeithio y bydd hyn yn argoeli'n dda ar gyfer y dyfodol.

Byddwn yn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i chi am yr hyn rydym yn ei wneud y tu allan i'r tymor ar y dudalen we yma.

Mae ystafell arddangos gweilch y pysgod yng nghanolfan ymwelwyr Llyn Brenig ar agor o hyd bob dydd ac yn bendant yn werth ymweld â hi. Bydd ein 'Gwylfa Gweilch' yn ailagor yn y gwanwyn, ac efallai y byddwn yn cynnal rhai digwyddiadau drwy gydol yr hydref a'r gaeaf ... edrychwch ar ein tudalen digwyddiadau am fanylion.

©BrenigOspreyProject

ospreys at brenig

©Brenig Osprey Project

Y gwybodaeth ddiweddaraf yn Llyn Brenig

Diweddariad Llyn Brenig

Gwylio Gweilch y Pysgod yn Llyn Brenig

Prif rôl Ymddiriedolaeth Natur Gogledd Cymru fel rhan o Brosiect Gweilch y Pysgod Llyn Brenig yw helpu ymwelwyr i ddeall y bywyd gwyllt lleol, gan gynnwys yr adar godidog yma. Beth am ddod draw yma i gael eu gweld yn agos? Gyda thelesgop, gallwch weld y pâr o bellter diogel o fis Ebrill tan ddiwedd mis Awst – holwch yng nghanolfan ymwelwyr Dŵr Cymru am gyfarwyddiadau ar gyfer cyrraedd y lleoliad (5 munud hwylus ar droed).

Bydd ein staff wrth law drwy gydol y cyfnod nythu – cofiwch ddod draw i ddweud helo!

Prosiect Gweilch y Brenig

Mae Prosiect Gweilch y Brenig yn bartneriaeth rhwng Dŵr Cymru ac Ymddiriedolaeth Natur Gogledd Cymru.

Fel perchnogion y tir, Dŵr Cymru sy'n gyfrifol am warchod gweilch Llyn Brenig ac unrhyw benderfyniadau/ camau gweithredu a gymerir i sicrhau bod eu nyth yn cael ei gwarchod rhag difrod neu darfu.

Efallai y bydd Ymddiriedolaeth Natur Gogledd Cymru yn cynnig cyngor ar gadwraeth gweilch Llyn Brenig, ond ein prif ffocws yw cysylltu pobl â'r adar anhygoel yma a'r dirwedd ehangach maent yn byw ynddi.

Gweilch y Pysgod yn Llyn Brenig

Daeth prosiect Gweilch y Pysgod Llyn Brenig i fodolaeth yn 2013 pan adeiladodd Dŵr Cymru y nythod cyntaf gan ddefnyddio pren wedi’i ailgylchu o’u hen gaffi. Crëwyd tair nyth a’u gosod ar bolion telegraff o amgylch y safle. Flwyddyn yn ddiweddarach, codwyd dwy nyth arall.   

Erbyn 2015, roedd posib gweld yr arwyddion cyntaf o lwyddiant. Penderfynodd gwryw ifanc oedd yn cael ei adnabod fel CU2, neu “Jimmy”, alw’r ardal yn gartref iddo – ond, yn drist iawn, cafodd sioc drydan ar y peilonau trydan yn ystod yr un flwyddyn a bu farw. Parhawyd i weld ambell walch y pysgod yn ystod 2016 ond, yn 2017, daeth trobwynt. Arhosodd pâr o adar yn yr ardal am y tymor nythu cyfan, gan ffafrio llwyfan oedd wedi cael ei osod yn y dŵr. 

Yn 2018, penderfynwyd canolbwyntio’r holl ymdrechion paratoi ar y nyth roeddent wedi dangos cymaint o ddiddordeb ynddi yn ystod 2017. Trefnodd Dŵr Cymru, o dan arweiniad arbenigol eu Rheolwr Ardal, Nick Kite, i gamerâu gael eu gosod yn eu lle ac ychwanegwyd clwydi eraill, ar y nyth ac yn y coetir gerllaw. 

Ychydig ddyddiau ar ôl gorffen y paratoadau ar gyfer y flwyddyn i ddod, cyrhaeddodd benyw, wedi’i modrwyo fel Blue 24. Yn fuan wedyn, ar ôl taith neu ddwy o amgylch Gogledd Cymru, setlodd yn ôl ar y nyth, gyda’i phartner newydd, HR7. Erbyn diwedd mis Ebrill, roedd yn glir bod ymgais wirioneddol i nythu ar droed. Daethpwyd i’r casgliad bod o leiaf un cyw yn y nyth erbyn mis Mehefin. Y cyw, a fodrwywyd fel Z9, oedd y gwalch y pysgod cyntaf i ddeor a chael ei ddilysu yn yr ardal ers dros 100 mlynedd.

Gors Maen Llwyd

Bwriadu ymweld â Phrosiect Gweilch y Pysgod Llyn Brenig? Beth am wneud amser i archwilio Gwarchodfa Natur Gors Maen Llwyd Ymddiriedolaeth Natur Gogledd Cymru? Ym mhen gogleddol y llyn, mae’n hwylus i’w chyrraedd drwy ddefnyddio maes parcio ar wahân.

Mwy o wybodaeth 

Brenig Map

©NWWT

Become a member

Make 2021 a great year for you and the threatened wildlife you love in North Wales. Join today from £2.50 per month and become a wildlife hero …

Young woman birdwatching at Rutland Water
From £2.50 a month

Individual membership

Individual membership for one person
Couple birdwatching with dog
From £3.00 a month

Joint membership

Joint membership for two people
Family walking though bluebells
From £3.50 a month

Family membership

Family membership with extras for kids
Dwr Cymru
Cambrian Photogrpahy

Cambrian Photography

Hoffer Ymddiriedolaeth Natur Gogledd Cymru ddiolch yn fawr i Cambrian Photography o Fae Colwyn am y cefnogaeth i Broject Gweilch y Pysgod y Brenig ac am  ddarparu, yn garedig iawn, hefo opteg am y tymor.

Gwnewch rodd

Mae eich rhodd yn ein helpu ni i greu amgylchedd sy'n llawn bywyd gwyllt, a gwerthfawrogwyd gan pawb.
£