Gweilch y Pysgod yn Llyn Brenig

DYDDIAU ALLAN

Gweilch y Pysgod yn Llyn Brenig

Osprey (c) Peter Cairns/2020Vision

Update 03/09/20

Following the reports of filming and associated activities at Llyn Brenig, we have now supplied North Wales Police’s Rural Crimes Team with our own information based on our observations of the Llyn Brenig ospreys in 2020, and a comparison with previous breeding seasons. Please be assured that this remains an important issue for us and we will continue to work towards ensuring that the birds receive full protection this year and in the future.  Once again, we want to make clear that we were not asked to assess the potential impact on the ospreys of any of the activities linked to the filming in advance of the works taking place: or, indeed, told that the works were due to take place at all.

 

We have continued to monitor the ospreys over the past week or so (see previous updates here), although it is more difficult to follow their activity since they changed their location. We are grateful to have had help with this from others who have reported their sightings to us.  Blue 24 was last positively identified at Llyn Brenig on 29/8/20, whilst we saw two ospreys flying high in the sky over the far end of our Gors Maen Llwyd Nature Reserve on 30/8/20. We also spotted a bird on 31/8/20 which may have been an osprey but was very high up and far away. As far as we are aware there have been no further sightings of any of the three birds, suggesting that they have all left on migration.

 

We will continue to monitor the area until we are sure that the birds have departed for the winter – come and visit our lookout point (just past the sailing club) on between Friday and Sunday (4-6 September) from 11:30 onwards.

Osprey

Osprey by Peter Cairns-2020VISION

Y gwybodaeth ddiweddaraf yn Llyn Brenig

Diweddariad Llyn Brenig

Gwylio Gweilch y Pysgod yn Llyn Brenig

Prif rôl Ymddiriedolaeth Natur Gogledd Cymru fel rhan o Brosiect Gweilch y Pysgod Llyn Brenig yw helpu ymwelwyr i ddeall y bywyd gwyllt lleol, gan gynnwys yr adar godidog yma. Beth am ddod draw yma i gael eu gweld yn agos? Gyda thelesgop, gallwch weld y pâr o bellter diogel o fis Ebrill tan ddiwedd mis Awst – holwch yng nghanolfan ymwelwyr Dŵr Cymru am gyfarwyddiadau ar gyfer cyrraedd y lleoliad (5 munud hwylus ar droed).

Bydd ein staff wrth law drwy gydol y cyfnod nythu – cofiwch ddod draw i ddweud helo!

Gweilch y Pysgod yn Llyn Brenig

 

UPDATE

Llyn Brenig is now open, our new Osprey lookout working within Social Distancing rules will be open from the 16th of July.

Check the link below for the latest updates.

Gweilch y Pysgod yn Llyn Brenig

Daeth prosiect Gweilch y Pysgod Llyn Brenig i fodolaeth yn 2013 pan adeiladodd Dŵr Cymru y nythod cyntaf gan ddefnyddio pren wedi’i ailgylchu o’u hen gaffi. Crëwyd tair nyth a’u gosod ar bolion telegraff o amgylch y safle. Flwyddyn yn ddiweddarach, codwyd dwy nyth arall.   

Erbyn 2015, roedd posib gweld yr arwyddion cyntaf o lwyddiant. Penderfynodd gwryw ifanc oedd yn cael ei adnabod fel CU2, neu “Jimmy”, alw’r ardal yn gartref iddo – ond, yn drist iawn, cafodd sioc drydan ar y peilonau trydan yn ystod yr un flwyddyn a bu farw. Parhawyd i weld ambell walch y pysgod yn ystod 2016 ond, yn 2017, daeth trobwynt. Arhosodd pâr o adar yn yr ardal am y tymor nythu cyfan, gan ffafrio llwyfan oedd wedi cael ei osod yn y dŵr. 

Yn 2018, penderfynwyd canolbwyntio’r holl ymdrechion paratoi ar y nyth roeddent wedi dangos cymaint o ddiddordeb ynddi yn ystod 2017. Trefnodd Dŵr Cymru, o dan arweiniad arbenigol eu Rheolwr Ardal, Nick Kite, i gamerâu gael eu gosod yn eu lle ac ychwanegwyd clwydi eraill, ar y nyth ac yn y coetir gerllaw. 

Ychydig ddyddiau ar ôl gorffen y paratoadau ar gyfer y flwyddyn i ddod, cyrhaeddodd benyw, wedi’i modrwyo fel Blue 24. Yn fuan wedyn, ar ôl taith neu ddwy o amgylch Gogledd Cymru, setlodd yn ôl ar y nyth, gyda’i phartner newydd, HR7. Erbyn diwedd mis Ebrill, roedd yn glir bod ymgais wirioneddol i nythu ar droed. Daethpwyd i’r casgliad bod o leiaf un cyw yn y nyth erbyn mis Mehefin. Y cyw, a fodrwywyd fel Z9, oedd y gwalch y pysgod cyntaf i ddeor a chael ei ddilysu yn yr ardal ers dros 100 mlynedd.

Yr Adar

Mae’r fenyw, Blue 24, yn aderyn wnaeth hedfan y nyth fel cyw yn Rutland Water. Mae ganddi’r un llinach â Blue 3J, y fenyw wnaeth fagu ym Mhrosiect Gweilch y Dyfi yn 2018, ac roedd ganddi rywfaint o hanes yng Nghymru cyn dod i Lyn Brenig. Roedd yn eithaf hen i gael nythaid lwyddiannus gyntaf yn 8 oed. Roedd Blue 24 wedi ceisio nythu yn rhywle arall eisoes – ond methu fu ei hanes bob tro yn anffodus. Mae ei safle nythu newydd yn ddewis llawer gwell, yn agos at ffynhonnell fwyd doreithiog heb orfod gwastraffu fawr ddim egni wrth hela. Hefyd mae gwarchodaeth ar gael rhag ysglyfaethwyr ar y tir, fel beleod, ac mae oddi wrth nythod eraill.

Mae’r gwalch gwryw, HR7, wedi dewis gadael ei ardal enedigol yn Aberfoyle yn yr Alban i fyw yn llynnoedd a bryniau Cymru. Y tu hwnt i hyn, mae’n gymeriad llawn dirgelwch!

Yr enw sydd wedi cael ei roi i gyw y pâr yn 2018, a fodrwywyd fel Blue Z9, yw Luned, ar ôl cymeriad yn y Mabinogion. Rydyn ni’n gobeithio gweld Luned eto yn 2020 pryd dylai ddychwelyd i Gymru am y tro cyntaf o Affrica. 

Brenig Map

©NWWT

Gors Maen Llwyd

Bwriadu ymweld â Phrosiect Gweilch y Pysgod Llyn Brenig? Beth am wneud amser i archwilio Gwarchodfa Natur Gors Maen Llwyd Ymddiriedolaeth Natur Gogledd Cymru? Ym mhen gogleddol y llyn, mae’n hwylus i’w chyrraedd drwy ddefnyddio maes parcio ar wahân.

Mwy o wybodaeth 

Gors Maen Llwyd (c) NWWT

Gors Maen Llwyd (c) NWWT

EIN CEFNOGI NI

Ymunwch â’n 6,000 o aelodau i gymryd rhan mewn gweithgareddau, ymweld â 36 o warchodfeydd natur gwych a chyfrannu’n uniongyrchol at ddiogelu bywyd gwyllt bregus yng Ngogledd Cymru.

Dod yn aelod heddiw

Blue24©Montgomeryshire Wildlife Trust

Dwr Cymru