Brwydr fawr am aeron ...

Wednesday 3rd January 2018

Mae Bronfreithod Llychlyn yn croesi Môr y Gogledd i dreulio’r gaeaf gyda ni. Maen nhw’n cystadlu gydag adar magu ein gwlad ni, yn enwedig am aeron – fe allwch chi weld hyn yn digwydd!

Mae ein haelodau preswyl o deulu’r fronfraith yn cael cwmni ym mis Hydref, gydag cochion dan adain, socannau eira ac adar duon yn heidio dros Fôr y Gogledd ar gyfer y gaeaf. Maen nhw’n bwydo ar borfa, yn chwilio am bryfed genwair ac infertebrata arall, a hefyd yn mynd am y coed a’r llwyni llawn aeron, gan gynnwys y drain gwynion, y celyn a’r drain duon. Yma maen nhw’n cystadlu’n uniongyrchol gyda’n hadar preswyl ni, gan gynnwys brych y coed (prif delwedd) – ein bronfraith fwyaf, a nodweddir hefyd gan smotiau mawr ar ei brest a’i chri sydd fel ratl pêl droed.

Os ydych chi allan y gaeaf yma, beth am chwilio am brych y coed yn amddiffyn coeden gelyn llawn aeron. Mae’n aros gerllaw am fisoedd, yn hel adar eraill i ffwrdd. Mewn tywydd oer, efallai y bydd heidiau o cochion dan adain a socannau eira yn cyrraedd ac yn dinoethi’r goeden – ac mae brych y coed yn dychryn! Mae posib chwilio am cochion dan adain a socannau eira yng ngwarchodefydd YNGC, fel Eithinog (ger Bangor), Coed Cilygroeslwyd a’r Graig. Ond bydd eira’n dod â nhw i’r ardd hefyd, lle maen nhw’n bwydo’n ddiolchgar ar afalau sy’n syrthio yn y gwynt a llwyni a choed o aeron. Mae’r coch dan adain ychydig yn llai na’r fronfraith – cadwch lygad am rimyn gwyn dros y llygaid a’r ochrau cochion.   

I ychwanegu at yr amrywiaeth hyfryd yma, yn ystod rhai gaeafau bydd yr cynffonnau sidan prin yn cyrraedd o Rwsia mewn heidiau. Maen nhw’r un maint â drudwy ac yn adar ecsotig yr olwg; yn lliw coch gyda chorun cribog. Maen nhw’n bwyta aeron hefyd ac efallai y byddant i’w gweld mewn gerddi, ond rydych yn fwy tebygol o’u gweld mewn meysydd parcio mewn archfarchnadoedd lle mae coed a llwyni addurnol. Mae dyfodiad heidiau o cynffonnau sidan yn cael sylw ar gyfryngau cymdeithasol ac yn y papurau newydd, felly cofiwch roi gwybod i ni os byddwch yn eu gweld!

Os oes arnoch chi angen help gydag adnabod yr adar yma, dewch draw i gyfarfod nesaf eich cangen leol o’r Ymddiriedolaeth Natur neu i’r Clwb Adar. Mae croeso i ddechreuwyr yn y diwyddiadau hyn bob amser.