Cennin Pedr at Ddydd Gŵyl Dewi Sant!

Wednesday 1st March 2017

Mae gweld y gwir gennin Pedr gwyllt yn mynd yn brinnach ac yn brinnach yng Ogledd Cymru – ond mae yna warchodfa yr Ymddiriedolaeth Natur ble y gallwch weld y blodau gwanwynol eiconig hyn ...

Y Cennin Pedr, Narcissus pseudonarcissus, Cenhinen Pedr, Daffydowndilly, Cenhinen aur, Lili’r Grawys.........Toes dim ots beth rydych yn eu galw nhw, mae’r blodyn melyn yma yn olygfa croesawgar ar ddiwedd y gaeaf.

Mae pawb yn adnabod y math garddwrol sydd yn addurno ein gerddi a ardaloedd cyhoeddus ond ychydig iawn ohonom sydd yn adnabod y rhywogaeth brodorol ac o ble magwyd y cyltifar. Mae’r gwir gennin Pedr gwyllt yn llai coegwych na’r rhywogaeth gardd – ac yn llai hefyd. Mae’r petalau yn dena fel papur ac yn llai llachar na’r trymped, ac mae’r dail yn rhyw lwyd-wyrdd. Yn y lleoliadau ble mae nhw yn tyfu maent yn ysblennydd gan eu bod mewn drifftiau lliwgar.

Yn rhan ni o’r wlad mae dosbarthiad y cennin Pedr gwyllt yn glytiog ond, wrth lwc, mae gan Ymddiriedolaeth Natur Gogledd Cymru glwstwr ar un o’i gwarchodfeydd hynaf, Coed Cilygroeslwyd, ychydig i’r de o Rhuthun. Prynwyd y goedwig hynafol hyn gan y cyngor lleol yn 1960 am y swm o £1 ac yn y gwanwyn mae hi yn llawn blodau gwyllt a chan adar, profiad anhygoel i’r hen a’r ifanc.

Mae yn anodd dweud yn union pa bryd fydd y cennin Pedr ar eu gorau yng Nghoed Cilygroeslwyd, ond y llynedd fe ddigwyddodd hyn ganol mis Mawrth. Pan rydych ar y warchodfa, dilynwch y lôn fechan och blaen nes i chi gyrraedd giât mochyn ym mhen uchaf y coed. Trowch i’r dde yma ar hyd y llwybr terfyn ac ymhen rhyw 200 metr fe ddewch ar draws y cennin Pedr. (Os ydych yn parhau ar hyd y llwybr terfyn fe ddewch yn ôl at fynediad y warchodfa.) Ar y ffordd, fe ddylid gweld llawer mwy o flodau gwyllt yn cynnwys briallu, blodau’r gwynt a fioledau.
 

Os hoffech helpu’r Ymddiriedolaeth Natur ddiogelu safleoedd fel Coed Cilygroeslwyd i’r cennin Pedr a chenhedla’r dyfodol y bobl, yna cysidrwch ymaelodi neu wirfoddoli. Mae Canghennau lleol bendigedig yr Ymddiriedolaeth hefyd yn trefnu digwyddiadau tros Ogledd Cymru sydd yn agored i bawb – pam ddim gweld os oes un yn agos i chi?