Moroedd Byw

Gwrachen Resog gan Rohan Holt

Gydag ychydig gannoedd o gilomedrau o arfordir yn ymestyn o lannau Aber Afon Dyfrdwy i Aberdyfi, rydym yn ddigon ffodus i brofi ystod eang o gynefinoedd arfordirol a morol o forfeydd heli a dyfroedd gwyllt llanwol i wastadeddau llaid a riffiau creigiog.

Mae'r gwahanol nodweddion ffisegol sydd yn aml yn unigryw, a'u ffurfiwyd dros miloedd o flynyddoedd wrth i'r tir a môr esblygu wedi arwain i fywyd gwyllt hynod ac amrywiol yn yr ardal yma. Er y gallwn weld mamaliaid môr yn llamu trwy arwyneb y dŵr ac adar y môr yn cyrraedd i ddodwy eu hwyau, mae'r cerrynt sy'n troelli o dan y tonnau yn galluogi amrywiaeth lliwgar o fywyd morol rhyfedd a rhyfeddol.  

Fodd bynnag, mae ein moroedd, lleol a byd-eang, mewn trafferth ac y mae blynyddoedd o esgeulustod wedi cymeryd ei doll ar yr amgylchedd gwych yma! Y mae'r môr wedi cael ei ddefnyddio fel pwll diwaelod ar gyfer gwastraff a'i adnoddau o bob golwg yn rhy helaeth i'n echdynnu ddiddiwedd i gael unrhyw effaith. Yn anffodus nid yw hyn yn wir ac dim ond rwan, gydag datblygiadau mewn technoleg a gwybodaeth, ydym yn dechrau deall gwir ganlyniad y camdriniaeth parhaus yma.

Nawr dychmygwch môr iach lle mae bywyd gwyllt a chynefinoedd yn ffynnu ar ôl ei adfer o ddirywiadau'r gorffennol, yn addasu gyda'r newid mewn hinsawdd (yn wir, dim ond moroedd iach y gall helpu arafu newid yma yn yr hinsawdd) a lle mae pobl yn cael eu hysbrydioli gan fywyd gwyllt ac yn gwerthfawrogi'r môr am y ffyrdd y mae'n cefnogi ansawdd eu bywydau. Dyma gweledigaeth Ymddiriedolaeth Natur Gogledd Cymru - gweledigaeth o Foroedd Byw.

Mae ein gweledigaeth yn un uchelgeisiol, un y lle credir y gallwn droi'r llanw ar diraddio forol o fewn 20 mlynedd cyn belled ein bod yn cymeryd y cyfle nawr!

Ymunwch â ni ar ein antur tanfor anhygoel...Am fwy o wybodaeth cysylltwch â Nia Jones drwy e-bost niajones@wildlifetrustswales.org neu ffoniwch 01248 351541